احکام ( قسمت سوم)

طهارت

مجموعه برنامه هاى عملى در اسلام ، احكام است كه از جمله احكام، واجبات بوده و بخشى از واجبات ، نماز است كه از بهترين عامل ارتباط با خداوند است و از مقدمات آن ، طهارت مى باشد.

طهارت داراى دو شاخه است :

الف - طهارت باطنى كه با وضو، غسل و تيمم بدست مى آيد و بايد با قصد قربت انجام شود.

ب - طهارت ظاهرى كه عبارت است از طهارت بدن و لباس نمازگزاران كه در آن قصد شرط نيست، هر چند اگر قصد قربت كند اجر و ثواب دارد و بايد توجه داشت كه مساءله طهارت غير از پاكيزگى و نظافت است و چه بسا كه چيزى پاكيزه است ولى از نظر احكام ، نجس مى باشد، مثل لباسى كه آلوده به آب نجس باشد.

اينك به بحث پيرامون طهارت و نجاست مى پردازيم :

طهارت و پاكيزگى در اسلام شرط اصلى نيايش با خداست . كسى كه مى خواهد نماز بخواند بايد مقدمات آن را كه طهارت بدن و لباس و سجده گاه است فراهم كند و اگر نجس باشد، آنها را طاهر نمايد و لازم است كه براى نمازش ‍ وضو بگيرد.

وضو:

نمازگزار قبل از انجام نماز بايد وضو بگيرد و طهارت معنوى به دست آورد آنگاه رو بسوى خالق يكتا كند و راز و نياز نمايد.

چنانكه نمازگزار غسل بر او لازم باشد بايد غسل كند و اگر وضو و غسل ممكن نباشد بايد بجاى غسل و وضو تيمم نمايد.

چگونگى وضو:

1- صورت را از رستنگاه مو تا چانه مى شويد.

2- دست راست را از مرفق تا انتهاى انگشتان مى شويد.

3- دست چپ را از مرفق تا انتهاى انگشتان مى شويد.

4- با رطوبت دست راست جلوى سر را مسح مى كند.

5- با رطوبت آن ، از نوك انگشت تا برآمدگى پا مسح مى نمايد.

6- با رطوبت دست چپ به همين صورت پاى چپ را مسح مى كند.

مسائل مسح :

1- مسح لازم نيست به اندازه كف دست باشد بلكه به اندازه يك انگشت هم كافى است .

2- اگر موهاى اطراف سر در جلو سر جمع كرده باشند بايد آنها را عقب زد و روى موى جلو سر مسح نمود.

3- نبايد دست را نگه بدارند و سر و يا پا را به آن مسح كنند.

4- رطوبت دست بايد بقدرى باشد كه روى سر و پا اثر بگذارد. چنانچه در تابستان آب دست سريع خشك شود، مى توان از رطوبت صورت گرفت و مسح نمود.

5- اگر جاى مسح يا موى جلو سرتر باشد اگر رطوبت دست بيشتر از آن باشد مى توان مسح كشيد والا بايد آن را خشك كرد.

6- جاى مسح نبايد چيزى قرار بگيرد كه مانع از رسيدن رطوبت به آن باشد مثل چسب و غيره .

7- محل مسح بايد پاك باشد و چنانچه نجس باشد بايد قبل از مسح ، آن را طاهر كرد.

شرط وضو:

1- بايد آب وضو مطلق – مباح و پاك باشد.

2- ظرف آب از طلا و نقره و يا غصبى نباشد.

3- وضو بايد پشت سر هم انجام گيرد و نبايد بين اعضاء فاصله انداخت كه اين را در اصطلاح موالات گويند و همينطور بايد به ترتيب وضو گرفت ، يعنى اول صورت بعد دست راست و دست چپ بعد مسح سر، سپس مسح پاها.

4- نبايد آب براى شخص وضو گيرنده ضرر داشته باشد.

5- وضو را بايد بقصد قربت انجام داد نه براى ريا و خودنمايى .

احكام و شرائط وضو:

1- وضو گرفتن از نهرهاى بزرگ كه نمى داند صاحب آن راضى است يا نه اشكال ندارد.

2- اگر بر روى دست و صورت لكه هاى رنگ است چنانچه رنگ ، جرم داشته و پوست را پوشانده باشد بايد پاك گردد ولى اگر تنها رنگ ، مانده و جرم نداشته باشد اشكال ندارد.

3- در وضو نبايد از ديگران كمك گرفت در اين صورت اگر شخص ديگرى بر دست و صورت انسان آب بريزد و يا مسح او را بكشد وضو باطل است . مگر آنكه خود، قدرت انجام اين كار را نداشته باشد.

4- اگر وقت نماز طورى تنگ باشد كه اگر وضو بگيرد نماز، قضا مى شود بايد بجاى وضو تيمم بگيرد.

وضوى جبيره :

پارچه يا باند و دوائى كه بر زخم مى گذارند جبيره نام دارد .اگر محل وضوى شخص در اثر زخم و يا شكستگى پيچيده باشند و آب برايش ضرر داشته باشد نبايد آب بر روى آن كه ضرر دارد بريزد بلكه بايد با دست تر، بر آن بكشد كه اين وضو را وضوى جبيره اى مى گويند.

اگر جاى مسح ، بخاطر زخم ، باند پيچى شده باشد بايد پارچه طاهرى را بر روى آن بيندازند و روى آن را مسح نمايند و اگر باند طاهر باشد نياز به انداختن پارچه را ندارد.

كارهاى زير نياز به وضو دارد:

1- براى خواندن نماز بجز نماز ميت كه وضو نمى خواهد.

2- براى انجام طواف خانه خدا در عمره يا حج ، خواه واجب باشد، يا مستحب.

3- براى دست زدن به نوشته قرآن يا نام خداوند ولى دست زدن به ترجمه قرآن اشكالى ندارد.

4- دست زدن به نامهاى معصومين عليه السلام (بنابر احتياط واجب )

شك در وضو:

1- اگر در بين نماز شك كند وضو گرفته يا نه نمازش باطل و بايد وضو بگيرد ولى اگر بعد از نماز شك كند نمازش ‍ صحيح و براى نماز بعد وضو بگيرد.

2- كسى كه وضو گرفته و نميداند وضويش باطل شده يا نه وضويش باقى است ولى كسى كه مى داند وضويش باطل شده و نمى داند وضو گرفته يا نه بايد وضو بگيرد.

3- كسى كه وضو گرفته و حدثى از او سر زده مثلا ادرار كرده يا بادى از او خارج شده ولى نمى داند كداميك جلوتر بوده اگر در بين نماز است بايد نماز را بشكند و وضو بگيرد. ولى اگر بعد از نمازش باشد صحيح و براى نمازهاى بعد بايد وضو بگيرد.

چيزهايى كه وضو را باطل مى كند:

1- ادرار 2- مدفوع 3- بادى كه از انسان خارج مى شود 4- خوابيكه انسان چيزى نبيند و چيزى نشنود 5- مستى و بيهوشى 6- جنابت .

تيمم :

در صورتيكه آب نباشد يا آنكه به عللى براى نمازگزار ضرر داشته باشد بجاى وضو تيمم مى گيرد.

دستور تيمم بدل از وضو:

1: نيت ، 2- زدن كف دو دست بر چيزى كه تيمم بر آن صحيح است ، مانند خاك يا شن يا سنگ تميز و پاك .

3- كشيدن تمام كف هر دو دست بتمام پيشانى و دو طرف آن از جايى كه موى سر مى رويد تا ابروها وبالاى بينى و احتياطا بايد، روى ابروها هم كشيده شود.

4- كشيدن تمام كف دست چپ بتمام پشت دست راست .

5- كشيدن تمام كف دست راست بر تمام پشت دست چپ .

مواردى كه بايد تيمم كرد:

در اين موارد بجاى وضو و غسل بايد تيمم كرد:

1- تهيه آب بقدر وضو يا غسل ممكن نباشد.

2- اگر از استعمال آب بر بدن خود بترسد به اينكه بيمارى در او پيدا شود.

3- جائيكه بترسد اگر آب را بمصرف وضو برساند خودش يا ديگران از تشنگى بميرد.

4- كسيكه بدن يا لباسش نجس است و آب بمقدار طاهر كردن داشته باشد.

5- هر گاه وقت بقدرى تنگ باشد كه اگر وضو يا غسل كند نمازش قضا مى شود.

***در قسمت comments می توانید نظر دهید ***